Star Wars at Spencer W. Kimball

Isa sa mga mas tumatagal na “Mormon myths” ay na ang disenyo ng karakter ng minamahal na karakter ng Star Wars na si Yoda ay naimpluwensiyahan ng propetang Banal sa mga Huling Araw na si Spencer W. Kimball. Sinusuri ng Q&A na ito ang pinagmulan ni Yoda at kung paano nagtatagpo ang Star Wars at ang kultura, organisasyon, at mga turo ng Simbahan.

Sa itaas: isang larawan ng Yoda puppet, Stuart Freeborn, at Irvin Kershner. Sa ibaba sa kaliwa: Albert Einstein. Sa ibaba sa kanan: Spencer W. Kimball. — Yoda, Stuart Freeborn, Albert Einstein, at Spencer W. Kimball

Si Yoda ba ay ibinatay kay Spencer W. Kimball?

Hindi, malamang hindi. Maraming taong kasama sa paggawa ng Star Wars ang nagsalita tungkol sa paglikha at disenyo ni Yoda,[BIO][1] pero walang tala na may sinuman na bumanggit kay Spencer W. Kimball[BIO] bilang inspirasyon. Binanggit ng mga nagdisenyo[2] kay Yoda ang mga impluwensiya gaya ni Albert Einstein[BIO][3] at si Stuart Freeborn, ang iskultor ng orihinal na modelo ni Yoda.[BIO][4]

Maagang concept art ni Yoda mula sa artist na si Joe Johnston, na nagpapakita ng isang payat, asul, at taong-kawangis na nilalang na may ulong parang garden gnome at balbas. — Isang maagang concept art ni Yoda mula sa artist na si Joe Johnston.

Saan nanggaling ang mitong ito?

Hindi ito malinaw. Ang pinakaunang alam na nailathalang pinagmulan ng ugnayan nina Yoda at Kimball ay mula sa isyu ng science fiction fanzine na Telos noong Nobyembre 1980, kung saan nagkomento ang may-akda na ang isang painting ni "Prez Kimball" ay kamukhang-kamukha ng "isang kulay-rosas at walang-tengang Yoda."[5] Kamakailan, ilang publikasyon na rin ang kumapit sa alamat na ito.[6]

Bakit iisipin ng mga tao na magkahawig si Spencer W. Kimball at si Yoda?

Ilan sa mga posibleng dahilan ay ang kasikatan noong unang bahagi ng dekada 1980, pandak na pangangatawan, maninipis na puting buhok, at magkahawig na mga kasabihan tulad ng "Gawin mo" at "Gawin mo, o huwag."[7]

Itinuturo ba nina Yoda at Star Wars ang mga alituntunin ng ebanghelyo?

Minsan (tingnan ang talahanayan sa ibaba).

Talaan ng mga pagkakatulad ng Star Wars at ebanghelyo

Yoda/Star Wars na Sanggunian	Katumbas na Konsepto ng Ebanghelyo
Yoda: “Nagliliwanag na mga nilalang tayo, hindi itong magaspang na materya”[8]	Itinuturo ng Doktrina at mga Tipan bahagi 131 na “walang bagay na gaya ng hindi materyal na materya. Ang lahat ng espiritu ay materya.”[9]
Yoda: “Hindi mahalaga ang laki. Tingnan mo ako. Huhusgahan mo ba ako batay sa laki ko?"[10]	Itinuro ni Marvin J. Ashton ng Korum ng Labindalawang Apostol, “Kapag sinusukat ng Diyos ang isang tao, hindi Siya gumagamit ng panukat sa ulo ng tao para malaman ang kanyang kakayahang mag-isip, ni sa kanyang dibdib para malaman ang kanyang pagkalalaki, kundi sinusukat Niya ang puso bilang palatandaan ng kakayahan at potensiyal ng taong pagpalain ang iba.”[11]
Yoda: "Ang takot ang landas patungo sa madilim na panig. Ang takot ay humahantong sa galit. Ang galit ay humahantong sa poot. Ang poot ay humahantong sa pagdurusa."[12]	Itinuro ni Dieter F. Uchtdorf ng Korum ng Labindalawang Apostol na “Ang mga taong may takot . . . ay madalas na nakakaramdam ng kawalan ng magawa at sama ng loob, maging galit pa nga. Sa paglipas ng panahon, ang mga damdaming ito ay humahantong sa kawalan ng tiwala, pagsuway, at maging paghihimagsik.”[13]
Yoda: “Tunay na kahanga-hanga ang isip ng isang bata.”[14]	Napansin ni Thomas S. Monson, pangulo ng Simbahan mula 2008–2018, na “sa ating pang-araw-araw na karanasan kasama ang mga bata, natutuklasan natin na sila ay napakamapagmasid at madalas magsabi ng malalalim na katotohanan.”[15]
Maliwanag na Panig / Madilim na Panig[16]	Ang retorika ng digmaan sa pagitan ng "mabuti at masama" ay matagal nang matatagpuan sa kasulatan at sa makabagong mga turo ng Simbahan. Halimbawa, ibinahagi ni Apostol Jeffrey R. Holland ang sumusunod: What is equally obvious is that the great conflict between good and evil, right and wrong, the moral and the immoral—conflict which the world’s great faiths and devoted religious believers have historically tried to address—is being intensified in our time and is affecting an ever-wider segment of our culture. And let there be no doubt that the outcome of this conflict truly matters, not only in eternity but in everyday life as well.[17]
Ang Puwersa[18]	Itinuturo ng teolohiya ng mga Banal sa mga Huling Araw ang Espiritu Santo, isang laging naroon na puwersa para sa patnubay, pag-unawa, at lakas. Ibinahagi ni Propetang Brigham Young ang isang pangitain kung saan sinabi ng yumao nang si Joseph Smith, Tell the people. . . to keep the spirit of the Lord and it will lead them right. Be careful and not turn away the small still voice; it will teach them what to do and where to go; it will yield the fruits of the Kingdom. … Tell the brethren that if they will follow the spirit of the Lord, they will go right.[19]
Mga Multo ng Puwersa[20]	Ang doktrina ng mga Banal sa mga Huling Araw ay may mga turo tungkol sa kamalayan at pag-unlad ng mga espiritu ng sangkatauhan pagkatapos ng kamatayan. Halimbawa, itinuro ni Pangulong Brigham Young ang sumusunod tungkol sa mga espiritu ng mga tao matapos silang mamatay: Suppose, then, that a man is evil in his heart—wholly given up to wickedness, and in that condition dies, his spirit will enter into the spirit world intent upon evil. On the other hand, if we are striving with all the powers and faculties God has given us to improve upon our talents, to prepare ourselves to dwell in eternal life, and the grave receives our bodies while we are thus engaged, with what disposition will our spirits enter their next state? They will be still striving to do the things of God, only in a much greater degree—learning, increasing, growing in grace and in the knowledge of the truth.[21]

Ang iba bang mga bahagi ng Star Wars, gaya ng Jedi Council, ay hango sa organisasyon ng Simbahan?

Hindi, malamang hindi. Iba’t ibang pinagmulan ng inspirasyon para sa kuwentong-bayan ng Star Wars ang nabanggit, kabilang ang nobelang Dune,[22] mga pelikula ni Kurosawa,[23] at isang estetikang Nazi (na ginamit para sa Empire),[24] pero ang organisasyon at doktrina ng Simbahan ng mga Banal sa mga Huling Araw ay hindi kailanman nabanggit bilang mga impluwensya ng mga taong gumawa sa mga pelikula.

Hindi ba si Gary Kurtz, isang producer ng Star Wars at The Empire Strikes Back, ay isang Banal sa mga Huling Araw?

Posible. Ang mga pahayag na si Gary Kurtz[BIO] ay isang Mormon[25] ay malamang na nagmula sa isang talambuhay ni George Lucas[BIO] noong 1999 na nagsasabing, "Pinalaki si Kurtz bilang isang Mormon, at tumanggi siyang lumaban sa Vietnam dahil sa paniniwalang panrelihiyon."[26] Gayunman, may ilang sanggunian na nagsasabing isa siyang Quaker.[27]

Pero hindi ba may ilang palabas na sci-fi noong dekada 1970 na naimpluwensiyahan ng mga ideya ng mga Banal sa mga Huling Araw?

Oo. Si Glen Larson,[BIO] ang lumikha ng seryeng pantelebisyon na Battlestar Galactica noong 1978, ay isang aktibong Banal sa mga Huling Araw.[28] Kasama sa kathang-isip na serye ang mga pagtukoy sa Kolob,[29] isang "Korum ng Labindalawa,"[30] at mga kasal na "ibinuklod" sa isang pagsasama "hindi lamang para sa ngayon, kundi para sa lahat ng kawalang-hanggan."[31]

Gusto ba ng mga Banal sa mga Huling Araw ang Star Wars?

Mukhang oo. Sa loob ng linggo bago ipalabas ang Star Wars: The Force Awakens noong 2015, mas malamang na ang mga taga-Utah kaysa sa mga residente ng alinmang ibang estado ang gumawa ng mga paghahanap sa Google na may kaugnayan sa Star Wars,[32] at dalawang lokal na sinehan sa Utah ang nagbukas ng pelikula na kabilang sa nangungunang sampu sa buong bansa.[33] Nagtanghal na rin ang Tabernacle Choir and Orchestra at Temple Square ng musika mula sa mga pelikulang Star Wars.[34]

Nabanggit na ba ng mga General Authority ang Star Wars sa mga talumpati?

Oo, pero kamakailan lang. Dalawang beses nabanggit ang Star Wars sa pangkalahatang kumperensya noong 2016 at 2017,[35] at sa dalawang debosyonal sa BYU noong 2017 at 2022.[36]

The Facts

Wala sa mga gumawa kay Yoda ang nagsabing naging impluwensya nila si Spencer W. Kimball.
Malamang na hindi naimpluwensiyahan ng organisasyon o kultura ng Simbahan ng mga Banal sa mga Huling Araw ang iba pang aspeto ng Star Wars.
Paminsan-minsan ay binanggit ng mga Pangkalahatang Awtoridad ang Star Wars.
May mga pagkakatulad sa ilang kaso sa pagitan ng Star Wars at ng ebanghelyo.

Our Take

Bilang mga tagasunod ng naipanumbalik na ebanghelyo, may pribilehiyo ang mga miyembro ng Simbahan na tanggapin ang katotohanan saanman ito matagpuan, kahit pa sa mabubulang latian ng Dagobah. Gayunman, ang ideya na ang Jedi Master na si Yoda ay idinisenyo, kahit bahagya, batay sa katauhan ni Spencer W. Kimball, ay tila alamat lamang sa pinakamabuting sabi.

Sa halip, malamang na ang disenyo ni Yoda ay ibinatay sa pagkakahawig ni Albert Einstein o ng eskultor ni Yoda na si Stuart Freeborn. Walang ebidensya na si Spencer W. Kimball, o anumang may kinalaman sa Simbahan, ang naging inspirasyon para sa karakter ni Yoda o sa anuman sa Star Wars Universe.

Bagaman nakakalungkot kapag may nadidiskubreng nakakadismaya tungkol sa mga bagay na pinakamahal natin, hindi ito dapat magpahina ng loob ng mga miyembro ng Simbahan o mga tagahanga ng Star Wars. Ayos lang na manghinayang sa mga hindi nagkatugmang ugnayang ito, pero maaari rin nating ipagdiwang ang natatangi at personal na mga paraan kung paano natin iniisip ang ating magkakaparehong mga alituntunin ng ebanghelyo sa pamamagitan ng nakapagpapasiglang media na tinatangkilik natin.

What's Your Take?

Once some Mormonr readers submit their takes, they will appear here. Submit yours above!

Read More Difficult Questions

66 Primary Sources

Footnotes

BIOYoda
Yoda is a fictional character in the Star Wars universe. He is a small green alien with large ears and sparse white hair. Yoda is a Jedi Master revered for his wisdom and power who had the opportunity to train many young jedi, including Luke Skywalker. Shortly after training Luke, he died of old age and became united with the Force. Yoda is sometimes regarded as similar in appearance to Spencer W. Kimball, another wise old man with large ears, though he was not based on the prophet.
BIOSpencer W. Kimball
Spencer W. Kimball (1895-1985) was born in Salt Lake City, Utah. He was the twelfth president of the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. Reared in Thatcher, Arizona, Kimball founded and ran a securities business as a young man and became involved in several Thatcher-area community organizations. He became an apostle in 1943, where he became a leading advocate for ministry to and work with indigenous Americans. As Church president, he became an advocate for the global expansion of the Church. In 1978, President Kimball received the revelation to lift the priesthood/temple restriction on peoples with African ancestry.
BIOAlbert Einstein
Albert Einstein (March 14, 1879 – April 18, 1955) was a theoretical physicist widely regarded as one of the world's greatest scientists. He is known for developing the theory of relativity and made important contributions to the study of quantum mechanics. He received a Nobel Prize in 1921 for his contributions to physics. Einstein was Jewish and lived in Germany and Switzerland before immigrating to the United States during World War II. His physical appearance was one source of inspiration for the character Yoda in Star Wars.
BIOStuart Freeborn
Stuart Freeborn (September 5, 1914 – February 5, 2013) was a make-up artist who worked on several notable movies, including the original Star Wars trilogy. He helped design Yoda, Chewbecca, Jabba the Hutt, and the Ewoks. Freeborn modeled Yoda partly off his own appearance, as well as the physical characteristics of Albert Einstein. In addition to his work on Star War, Freeborn did make-up for Oliver Twist (1948), 2001: A Space Odyssey, and films in the Superman franchise. Freeborn was not a Latter-day Saint.
BIOGary Kurtz
Gary Douglas Kurtz (July 27, 1940–September 23, 2018) was a film producer known for his work on the original Star Wars film and its sequel The Empire Strikes Back. Kurtz was described as a "Mormon" in a 1999 biography of George Lucas, however, he has also been described as a Quaker. Kurtz was a conscientious objector during the Vietnam War. His other notable film credits include American Graffiti and The Dark Crystal.
BIOGeorge Lucas
George Walton Lucas, Jr. (May 14, 1944–living) is a filmmaker best known for his work on the Star Wars and Indiana Jones franchises. Lucas was born in Modesto, California and studied at the University of Southern California. He founded Lucasfilm and served as its chairman before selling it to Disney in 2012. Lucas was raised Methodist and has stated in interview that he has a strong interest in Buddhist principles alongside his Methodist upbringing.
BIOGlen Larson
Glen Albert Larson (1937-2014), was a Latter-day Saint that was born in Long Beach, California. Larson's band, the Four Preps, was signed on by Capitol Records in 1956. Larson married Carol Jean Gourley in 1961, and then later divorced in 1982. Larson later had two more marriages. He moved away from music to TV writing in 1966. He was the creator of the 1978 television series, Battlestar Galactica, which had several themes based on Latter-day Saint teachings such Kobol (Kolob.) Larson's noted television series included Buck Rogers in the 25th Century, Quincy, M.E., B. J. and the Bear, The Fall Guy, Magnum, P.I. and Knight Rider.
[1]↩︎
Halimbawa, sinabi ni George Lucas, habang inilalarawan ang proseso niya sa paglikha kay Yoda:
Kailangan kong may pisikal na katawan na naroon para gumawa ng mga bagay, kaya kailangan ko ng isang bagay, at nilikha ko si Yoda . . . Hindi ko talaga naisip kung saan siya nanggaling . . . isa siyang misteryosong karakter. Isa siyang mahiwagang karakter. Wala siyang pinagmulan. Dumarating siya at umaalis. Siya ang mapanghamong, lihim, misteryosong estranghero na pumapasok sa pelikula at saka umaalis sa huli.
Si Frank Oz ang nakaisip ng natatanging paraan ng pagsasalita ni Yoda. Sinabi ni Oz: “Sina Larry at George ang sumulat niyon—at sinabi ko, hey, ayos ito—ginagamit nila ito nang kalahati lang, at sinabi ko, maaari ko ba itong gawin sa lahat ng oras? Sinabi nila oo.”
Dumaan din si Yoda sa ilang pagbabago sa kanyang pisikal na anyo. Ang mga unang concept art para sa The Empire Strikes Back ay nagpakita kay Yoda bilang isang may-balbas at mala-gnomong nilalang.
[2]↩︎
Kabilang sa mga kinikilalang lumikha kay Yoda ang:
- George Lucas (creative direction)
- Lawrence Kasdan (script)
- Joe Johnston (concept art)
- Stuart Freeborn (character sculpt)
- Irvin Kershner (direction)
- Frank Oz (performance)
- IMDB lists the full cast and crew for The Empire Strikes Back (1980).
[3]↩︎
Sa isyu ng People noong Hunyo 9, 1980, binanggit sa isang tampok tungkol kay Yoda na si Stuart Freeborn ay "ibinatay ang makamundo at marunong na mga mata ni Yoda sa mga mata ni Albert Einstein."
Binanggit sa mga obituaryo ni Stuart Freeborn sa BBC at Guardian si Albert Einstein bilang isang impluwensya.
Inilarawan mismo ni Stuart Freeborn ang impluwensiya ni Einstein sa dokumentaryong Empire of Dreams noong 2004: “Ngayon kailangan ko siyang magmukhang matalino. Kinuha ko ang larawang ito ni Einstein at inilagay ang mga kulubot ni Einstein sa palibot.”
[4]↩︎
Sa obituary ni Stuart Freeborn, isinulat ng direktor ng The Empire Strikes Back na si Irvin Kershner na si Freeborn ay “sa pinakaliteral na paraan ay inilagay ang kanyang sarili kay Yoda, dahil ang mausisa at mapilyong mga mukhang-engkanto ng Jedi master ay higit pa sa bahagyang pagkakahawig kay Freeborn mismo.” Binanggit din sa obituary ng BBC para kay Freeborn ang mga pagkakatulad.
Si Stuart Freeborn mismo ang nagsabi na ang ilang bahagi ni Yoda ay self-portrait sa dokumentaryong 2004 na Empire of Dreams. Sabi niya, “Tumingin ako sa salamin at naisip ko, ‘May kung anong medyo nakakatawa marahil sa mukha ko.’ Kaya ibinase ko ang ilan nito sa sarili ko.”
[5]↩︎
Sa isang artikulong inilathala sa Telos #3, may binanggit tungkol sa isang “malaking larawan ng kasalukuyang propeta na nakasabit sa dingding (si Prez Kimball, na mukhang-mukha talagang kulay-rosas at walang-tengang Yoda).”
The Empire Strikes Back, ang unang pelikula ng Star Wars na nagtampok kay Yoda, ay ipinalabas noong Mayo 1980.
- Teresa Nielsen Hayden in Telos #3 notes that a portrait on the wall is "Prez Kimball, looking very much like a pink and earless Yoda."
- A New York Times article describes Star Wars' May 1980 limited release strategy to drive ticket sales.
[6]↩︎
Sa isang op-ed noong 2015 para sa Washington Post, inalala ni Matthew Bowman ang “tsismis” na si Yoda ay hinubog batay kay Kimball.
Kasama sa isang listahan ng mga kuwentong-bayan ng Mormon para sa Salt Lake Tribune noong 2009 ang ugnayang Yoda/Kimball.
Sa isang artikulong unang inilathala noong 2006, tinukoy ito ng LDS Living bilang “ang lumang alamat na iyon.”
Noong 2006, sinabi ng By Common Consent, isang blog na nagsusulat tungkol sa mga paksa ng mga Banal sa mga Huling Araw, na “madalas igiit ng mga tao” na si Yoda ay ibinatay kay Spencer W. Kimball.
Noong 2020, ang apo sa tuhod ni Spencer W. Kimball, na Spencer Kimball din ang pangalan, ay tumukoy sa alamat sa Twitter, na nagsabing, “Marami ang nagpalagay na si Yoda ay hango kay Spencer W. Kimball.”
[7]↩︎
Si Spencer W. Kimball ay Pangulo ng Ang Simbahan ni Jesucristo ng mga Banal sa mga Huling Araw mula Disyembre 1973 hanggang sa kanyang kamatayan noong Nobyembre 1985. Unang itinampok si Yoda sa The Empire Strikes Back, na ipinalabas noong Mayo 1980.
Ang mga paghahambing kay Spencer W. Kimball ay batay sa parehong hitsura at mga kilos. Halimbawa, sinabi sa op-ed ni Matthew Bowman sa Washington Post:
Tulad ni Yoda, maliit si Kimball, may malalaking tainga, maninipis na puting buhok, at medyo lapad at kulubot ang mukha. Pareho silang may husay sa maiikli at tila malalim na kasabihan. Si Kimball ay kilala sa paghikayat sa mga Mormon na huwag lang maniwala sa kanilang pananampalataya, kundi “gawin ito,” at kahit “gawin ito ngayon,” payo na binaligtad ni Yoda bilang “Gawin, o huwag gawin.”
Ang paghahambing ng LDS Living ay nagsabi na sina Yoda at Pangulong Kimball ay “medyo magkahawig sa hitsura at asal.”
Sinabi ng apo ni Kimball na ang haka-haka ay “nakabatay sa pandak na tangkad, karunungan ng isang matandang lalaki, paos na boses, at malalaking tainga.”
[8]↩︎
Itinuturo ni Yoda ang materyal na ascensionism na ito kay Luke Skywalker sa 1:10:25 ng The Empire Strikes Back.
- In The Empire Strikes Back, Yoda teaches "luminous beings are we, not this crude matter."
[9]↩︎
Natanggap ni Joseph Smith ang hayag na nakatala sa Doktrina at mga Tipan bahagi 131 noong Mayo 16–17, 1843. Ganito ang mababasa sa mga talata 7–8:
Walang bagay na tulad ng materyang hindi materyal. Lahat ng espiritu ay materya, ngunit ito ay mas pino o mas dalisay, at makikilala lamang ng mas dalisay na mga mata; Hindi natin ito nakikita; ngunit kapag nadalisay ang ating mga katawan makikita natin na ito ay puro materya.
- Joseph teaches that all spirit is matter.
[10]↩︎
Ibinibigay ni Yoda ang aral na ito tungkol sa hindi paghusga batay sa panlabas na anyo sa 1:09:56 sa The Empire Strikes Back.
- In The Empire Strikes Back, Yoda teaches that size matters not.
[11]↩︎
Ginawa ni Marvin J. Ashton ang pahayag na ito sa kanyang talumpati sa pangkalahatang kumperensya noong Oktubre 1988.
Gayundin, itinala sa Hebreong Biblia na sinabi ng Diyos kay Samuel na “ang tao ay tumitingin sa panlabas na anyo, ngunit ang Diyos ay tumitingin sa puso.”
- The Lord explains to Samuel that "man looketh on the outward appearance, but the Lord looketh on the heart."
- Marvin J. Ashton of the Quorum of the Twelve Apostles taught that the Lord measures a person's heart, rather than any physical characteristic.
[12]↩︎
Sa 1:30:40 sa The Phantom Menace, itinuturo ni Yoda na “ang takot ang landas patungo sa Dark Side.”
- Yoda teaches that "fear is the path to the Dark Side."
[13]↩︎
Ibinigay ni Dieter F. Uchdorf ang pahayag na ito bilang bahagi ng kanyang talumpati sa pangkalahatang kumperensya noong Abril 2017.
- Dieter F. Uchtdorf taught in General Conference that "People who are fearful . . . often feel helpless and resentful, even angry. Over time these feelings lead to mistrust, defiance, even rebellion."
[14]↩︎
Sa 37:37 sa Attack of the Clones, sinasabi ni Yoda na “tunay na kahanga-hanga ang isip ng isang bata.”
- Yoda teaches that "truly wonderful the mind of a child is."
[15]↩︎
Ibinigay ni Thomas S. Monson ang pahayag na ito sa kanyang talumpati sa pangkalahatang kumperensya noong Oktubre 1991.
Gayundin, itinuro ni Jesus sa kanyang mga disipulo, “Pabayaan ninyo ang maliliit na bata, at huwag ninyo silang pagbawalan na lumapit sa akin: sapagkat sa mga tulad nila ang kaharian ng langit.”
- The Gospel of Matthew reports Jesus saying, "Suffer little children, and forbid them not, to come unto me: for of such is the kingdom of heaven."
- Thomas S. Monson observed in a General Conference talk that "in our daily experiences with children, we discover they are most perceptive and often utter profound truths."
[16]↩︎
Ang The Star Wars Book, na inilathala noong 2020, ay tumatalakay sa maliwanag at madilim na panig ng Force at sa dalawang pangunahing grupo na pumapanig sa bawat isa:
Ang Jedi at ang Sith . . . ay nakikita ang Force na may dalawang bahagi: ang maliwanag at ang madilim na panig ng Force. Hinahanap ng Jedi ang kalooban ng Force at nakatalaga sila sa maliwanag na panig, at pinipiling gamitin ang kanilang mga kaloob nang hindi makasarili. Sila ang mga tagapagpanatili ng kapayapaan sa kalawakan, na ginagamit ang Force para sa kaalaman at pagtatanggol, hindi kailanman para umatake. . . . Sinasamba ng Sith ang madilim na panig, at hindi nila hinahanap ang kalooban ng Force. Gusto ng Sith ang kapangyarihan at kontrol, na ginagamit ang kapangyarihan nito para sa kasamaan. Ang galit, takot, at pagsalakay ang mga kasangkapang hawak ng gumagamit ng madilim na panig, at ang resulta nito ay matinding pagdurusa.
- Pablo Hidalgo et al. in The Star Wars Book describes the differences between the "light side" and the "dark side" of the Force.
[17]↩︎
Ibinigay ni Jeffrey R. Holland ang pahayag na ito bilang bahagi ng kanyang debosyonal sa BYU noong Agosto 16, 2016.
- In a BYU devotional, Jeffrey R. Holland discussed the centrality of the conflict between good and evil to our time and religion.
[18]↩︎
Ang Star Wars: A Visual Encyclopedia ay inilalarawan ang pwersa bilang “isang di-nakikitang enerhiya na dumadaloy sa lahat ng nabubuhay na bagay. Ang mga sensitibo rito ay kayang gamitin ang kapangyarihan nito upang gumawa ng mga kamangha-manghang gawa.”
- Officially endorsed Star Wars encyclopedia describes the basic nature of "the force."
[19]↩︎
Noong Pebrero 1847, isinulat ni Brigham Young ang tungkol sa isang panaginip kung saan nagpakita sa kanya si Joseph Smith at sinabi sa kanya na “sabihin sa mga tao na maging mapagpakumbaba at tapat, at tiyaking panatilihin ang Espiritu ng Panginoon.”
Sa Star Wars, ang mga karakter na sensitibo sa Force ay nakakadama ng mga iniisip, damdamin, at pangyayari—nakaraan, kasalukuyan, at hinaharap—kahit gaano pa kalayo.
[20]↩︎
Ang Star Wars Book ay inilalarawan ang “mga multo ng Force” at ang kanilang mga kapangyarihan:
May kakayahan ang ilang Jedi na mapanatili ang kanilang kamalayan sa Force pagkatapos ng kamatayan at makipag-ugnayan sa pisikal na mundo. Habang si Qui-Gon Jinn ay maaari lamang magpakita bilang isang tinig na walang katawan, nagagamit nina Luke Skywalker at Yoda ang Force upang makipag-ugnayan sa pisikal na kalawakan pagkatapos ng kanilang kamatayan.
- Pablo Hidalgo et al. in The Star Wars Book describes "force ghosts" and their powers.
[21]↩︎
Ibinahagi ni Brigham Young ang kaisipang ito sa isang sermon na ibinigay sa tabernakulo sa Salt Lake City noong Oktubre 8, 1859.
Sa Star Wars, ang mga malakas sa Force ay minsan nakaaapekto sa mundo ng mga buhay pagkatapos ng kamatayan, kadalasan sa pamamagitan ng tinig pero minsan din sa pamamagitan ng paglitaw sa pisikal na mundo bilang isang "force ghost."
- Brigham explains that whether we are given to good or evil in life, we will enter the spirit world with that same disposition.
- Pablo Hidalgo et al. in The Star Wars Book describes "force ghosts" and their powers.
[22]↩︎
Inilarawan ng isang artikulo ng Screen Rant noong 2015 ang mga pagkakatulad ng Star Wars at Dune.
- Screen Rant article discusses some of the similarties between Star Wars and Dune.
[23]↩︎
Isang artikulo ng Slate noong 2015 ang nagsuri nang malaliman sa maraming impluwensya, pinagkunan, at pagkakatulad ng Star Wars, kabilang ang mga pelikulang pandigma, mga pelikula ni Kurosawa, mga western, The Hero with a Thousand Faces, at iba pang inspirasyon.
Tinalakay ng isang artikulo ng BBC noong 2016 ang impluwensya ng pelikula ni Kurosawa na The Hidden Fortress sa kapwa kay George Lucas at sa Star Wars.
- Slate article describes various influences, sources, and analogues for Star Wars, including war films, Kurosawa films, westerns, The Hero with a Thousand Faces, and other inspirations.
- BBC article discusses the influence that Kurosawa's film The Hidden Fortress had on George Lucas and Star Wars.
[24]↩︎
Binanggit ng History.com ang mga pangyayaring pangkasaysayan at ikonograpiya ng Third Reich bilang inspirasyon para sa hitsura at dating ng Imperyo sa Star Wars.
- History.com article notes some historical inspirations for Star Wars, especially Nazi Germany.
[25]↩︎
Inulit ng LDS Living, Famous Mormons, at Mormonwiki ang pahayag na lumaki si Gary Kurtz bilang isang Banal sa mga Huling Araw. Gayunman, walang pinagkunang sanggunian ang mga pahayag sa mga artikulong ito.
[26]↩︎
Noong 1999, inilathala ni John Baxter ang talambuhay ni George Lucas na pinamagatang Mythmaker, The Life and Work of George Lucas. Dito, inilarawan ni Baxter si Gary Kurtz bilang "pinalaking Mormon, at tumangging lumaban sa Vietnam dahil sa paniniwalang panrelihiyon."
- In his biography of George Lucas, John Baxter describes George Lucas's friend and producer, Gary Kurtz, as being raised Mormon.
[27]↩︎
Ayon sa iniulat ng The New Yorker, pabirong tinukoy ni Carrie Fisher si Gary Kurtz bilang isang Quaker.
Na-draft si Gary Kurtz sa Marines noong Digmaan sa Vietnam. Isa siyang cameraman at sinabi niya sa isang panayam sa IGN na hindi siya kailanman nagdala ng armas habang nasa bansa dahil isa siyang “conscientious objector.” Bagaman posible na tumutol siya partikular sa Digmaan sa Vietnam (nag-aral nga siya sa film school sa USC bago ang kanyang serbisyo sa digmaan), posible rin na ang pagtutol niya sa digmaan ay galing sa mapayapang mga turo ng mga Quaker. Hindi kailanman sinabi ni Kurtz ang dahilan ng kanyang pagtutol.
Sinasabi sa talambuhay ni George Lucas ni Baxter na si Kurtz ay pinalaking Mormon, at hindi lumaban sa Vietnam dahil sa panrelihiyong paniniwala. Ang pacifism ay hindi naman kinakailangang aral ng Mormonismo, pero aral ito ng mga Quaker.
Walang tala na si Kurtz mismo ay nagsalita tungkol sa kanyang mga panrelihiyong paninindigan.
[28]↩︎
Ang obituary ni Glen Larson sa Deseret News ay nagdetalye ng kanyang pananampalatayang Latter-day Saint, kasama ang mga impluwensiya ng pananampalatayang iyon sa Battlestar Galactica.
- Jim Bennett's obituary for Glen Larson describes Battlestar Galactica as not Glen Larson's most successful series but his most personal.
[29]↩︎
Sa Battlestar Galactica S01:E03 (Lost Planet of the Gods Pt. 2) sa 5:14, binanggit ng karakter na si Adama ang planetang Kobol. Ang Kobol ay isang anagram ng Kolob.
- The Battlestar Galactica character Adama references a planet named Kobol, an anagram of Kolob.
[30]↩︎
Ang Battlestar Galactica S01:E01 ay nagsisimula sa isang pagpupulong ng Quorum o Konseho ng Labindalawa, na isang namamahalang lupon na may tig-isang kinatawan mula sa bawat isa sa Labindalawang Kolonya ng Tao.
- The first episode of Battlestar Galactica opens with a meeting of the "Quorum of Twelve."
[31]↩︎
Sa Battlestar Galactica S01:E03 (Lost Planet of the Gods Pt. 2) sa 16:45, nagsagawa si Adama ng seremonya ng kasal para kina Apollo at Serina gamit ang mga salitang ito:
Ang mga salitang sasabihin ko ay ang pinakamakapangyarihan sa buong sansinukob. Tinatatakan ng mga ito ang pagsasama ng lalaking ito at ng babaeng ito na hindi lang para sa ngayon, kundi para sa lahat ng kawalang-hanggan. Apollo, Serina, sa ilalim ng mga mata ng Diyos, nakatali sa simbolo ng mga pananampalataya ng Panginoon ng Kobol, ipinahahayag ko na kayo ay natatakan.
- In Battlestar Galactica, the characters Apollo and Serina are married in a ceremony called the sealing "which is not only for now, but for all the eternities."
[32]↩︎
Isang artikulo ng Washington Post noong 2015 ang nagsabi ng mga sumusunod batay sa datos mula sa Google Trends:
Ang mga tao sa Utah ay mga 25 porsiyentong mas malamang na i-Google ang "Star Wars" kaysa sa pinakamalapit nilang katunggali sa fandom, ang mga taga-California. At mahigit doble ang posibilidad na i-Google nila ang paksang ito kumpara sa mga tao sa Oregon at Mississippi, ang dalawang estadong hindi gaanong nahuhumaling sa Star Wars.
- Google Trends data shows Utah residents the most interested in Star Wars in the week leading up to 2015's The Force Awakens.
[33]↩︎
Bukod pa sa dalawang sinehan na nasa top ten, lima pang sinehan sa Utah ang nagbukas ng The Force Awakens na kasama sa top 100 sa buong bansa batay sa kinita sa takilya.
- Larry D. Curtis for 2KUTV reports that two Utah theaters opened Star Wars: The Force Awakens in the top ten nationally.
[34]↩︎
May maikling paglalarawan at link sa video sa website ng Tabernacle Choir tungkol sa kanilang pagtatanghal ng “Duel of the Fates” ni John Williams, na itinanghal ng koro para sa kanilang 2020 EP na When You Believe: A Night at the Movies.
- The Tabernacle Choir's website includes a short write up and video link to their performance of John Williams's "Duel of the Fates."
[35]↩︎
Sa kanyang talumpati sa General Priesthood Session noong Abril 2016, binanggit ni Elder Dieter F. Uchtdorf ang karakter na Star Wars na si Chewbacca:
Bawat pamilya ay may mga sandaling nakakailang. Tulad na lang ng . . . kapag inayos ng tatay mo ang family portrait na lahat ay nakabihis na parang mga tauhan sa paborito niyang pelikula. At sa iyo napunta ang costume ni Chewbacca.
Sa kanyang talumpati sa Sesyon sa Hapon ng Sabado noong Abril 2017, sinabi ni Elder Gary B. Sabin:
Sa totoo lang, mas madaling maging “buong-buo ang pagsunod” kaysa bahagya lang. Kapag bahagya lang ang pagsunod natin o wala talaga, mayroong, sa salita ng Star Wars, “a disturbance in the force.” Hindi tayo kaayon ng kalooban ng Diyos at dahil dito, hindi rin tayo kaayon ng likas na katangian ng kaligayahan.
- Gary B. Sabin uses "Star Wars venacular, 'a disturbance in the force,'" to describe being out of sync with God's will.
- Dieter F. Uchtdorf mentions Chewbacca in his April 2016 General Conference talk.
[36]↩︎
Sa isang debosyonal sa BYU noong 2017, binanggit ni Elder Allan F. Packer, isang pangkalahatang awtoridad na pitumpu, si Luke Skywalker bilang halimbawa ng isang tao na ang kanyang “mga pagsubok o paghihirap . . . ay mahalaga sa paghubog ng pagkatao at mga kakayahang kailangan upang maabot ang kanyang huling tadhana.”
Sa isa pang debosyonal sa BYU noong 2022, ginamit din ni elder Clark G. Gilbert ang Star Wars bilang halimbawa ng isang kuwentong kung saan, sa kabila ng mga paghihirap, natutupad ng mga tao ang kanilang mga tadhana at nagtatagumpay ang kabutihan laban sa kasamaan.
- Allan F. Packer, a General Authority Seventy, references Luke Skywalker in a BYU Devotional.
- Clark G. Gilbert, a General Authority Seventy, in a BYU Devotional, references Star Wars as a movie in which the good guys win in the end.