Mormonr Logo
Mormonr
< Back to Hard Questions
about this topic

Ang anting-anting na Jupiter ni Joseph Smith

67 Primary Sources

Timeline ng mga Pangyayari

1844

Si Joseph Smith[BIO] ay pinaslang bilang martir.[1]

1885

Inilathala ng abogado ni Joseph, si James W. Woods,[BIO] ang mga bagay na dala ni Joseph “sa kanyang katawan” nang mamatay siya.[2] Wala rito ang isang bagay na parang anting-anting.[3]

1902

Magkahiwalay na iniulat nina Apostol Henry D. Moyle[BIO] at Apostol John Henry Smith[BIO] ang isang lalaking nasa Nauvoo na ipinagmamalaki ang isang metal na barya na may nakasulat na Latin, na iniulat na pag-aari ni Joseph.[4]

1937

Ibinenta ni Charles Bidamon,[BIO] na ampon ni Emma Smith,[BIO] ang isang "pilak na bagay na nasa bulsa" na sinabi niyang pag-aari ni Joseph kay Wilford C. Wood. [BIO][5]

1974

Tinukoy ni Reed Durham,[BIO] isang historyador ng mga Banal sa mga Huling Araw, ang bagay na iyon bilang isang "Jupiter talisman" at bilang pag-aari ni Joseph Smith.[6]

1989

Ipinapahayag ni Reed Durham ang pagsisisi sa kanyang mga orihinal na pahayag, at tinawag ang ideya na may Jupiter talisman si Joseph na "lubhang kuwestiyonable."[7]

Mayroon bang anting-anting ni Jupiter si Joseph Smith?

Malamang, pero hindi tuwiran ang ebidensya. Ang pinakaunang sangguniang pangkasaysayan ay 58 taon pagkatapos mamatay si Joseph,[8] pero may iba pang mga ulat na sumusuporta rin dito.[9]

Ano ang isang anting-anting ni Jupiter?

Ang anting-anting ni Jupiter ay isang bagay na gawa sa metal na parang barya na may nakaukit na mga kasabihan at simbolo rito.[10] Ipinangalan ito kay Jupiter dahil ang mga simbolo rito ay may kaugnayan sa Romanong diyos na si Jupiter.[11]

Ang disenyo ng uri ng Jupiter talisman na posibleng pag-aari ni Joseph ay nagmula sa isang aklat noong 1801 tungkol sa occult philosophy, mahika, at Kristiyanismo.[12] Ang sinabing pag-aari ni Joseph Smith, ayon kay Charles Bidamon[BIO], ay malamang isang kulay-pilak na metal na disk[13] na may talahanayan ng mga numerong Hebreo sa isang panig at mga simbolong astrological sa kabila.[14]

Halimbawa ng anting-anting ni Jupiter na binubuo ng dalawang panig ng isang barya, na kapwa natatakpan ng mga simbolo.
Isang halimbawa ng hitsura ng Jupiter Talisman —larawan mula kay Gilbert, W. Numismatic Chronicle and Journal of the Royal Numismatic Society, 1938, p. 274.

Ano ang ebidensya na pag-aari ito ni Joseph?

May ikatlong-kamay na salaysay na nagsabing dala ni Joseph ang Jupiter talisman nang mamatay siya.[15] Gayunman, ang legal na pahayag ng mga bagay na nasa kanya nang mamatay siya ay walang binabanggit na anumang katulad ng talisman.[16]

Hindi kailanman binanggit ni Joseph ang anumang may kaugnayan sa Romanong diyos na si Jupiter o sa anting-anting. Nagkaroon nga ng interes si Joseph sa Hebreo, Latin, at sa Diyos[17]—at ang sinasabing anting-anting ay may mga relihiyosong inskripsiyon sa Hebreo at Latin.[18]

Wala talagang pagkakasundo kung pag-aari nga ba talaga ito ni Joseph.[19]

Nasaan ang anting-anting ni Jupiter ngayon?

Ayon kay Reed Durham,[BIO] ito ay nakatago sa Wilford Wood Collection sa Utah, kung saan niya ito sinuri noong 1974.[20]

Paano ito napunta roon?

Noong mga bandang 1937, tumugon si Charles Bidamon sa isang anunsyo sa Nauvoo Independent na naghahanap ng mga dokumento at relikyang Mormon.[21] Sinabi niya na mayroon siyang ilang bagay, kabilang ang "silver pocket piece."[22] Sinabi niya na natanggap niya ang pocket piece na ito mula sa kanyang ama na si Lewis Bidamon,[BIO] na siyang ikalawang asawa ni Emma Smith.[BIO][23] Noong taon ding iyon, binili ng kolektor na Latter-day Saint na si Wilford C. Wood[BIO] ang "silver pocket piece."[24]

Ang iba pang mga bagay na nakuha mula kay Bidamon ay kinabibilangan ng bahagi ng manuskrito ng Ang Mahalagang Perlas, isang pahayag ng kredito mula 1839, at ilan pang ibang tunay na dokumento.[25]

Kaya mahalaga ba kung talagang may Jupiter Talisman si Joseph Smith?

Marahil. Para sa mga tao ngayon, maaaring mukhang kakaiba ito.[26] Naniniwala si Joseph Smith na ang hayag, mga espirituwal na kaloob, at mga kapangyarihan ay nanggaling sa Diyos.[27]

Hindi ba minsan tinutukoy si Joseph Smith bilang "Baurak Ale" sa mga tala ng pulong at sa ilang hayag? At hindi ba puwedeng iba-ibang anyo iyon ng Barchiel, na tradisyonal na arkanghel ng mga anghel na tagapagbantay at nangangasiwa rin sa Jupiter? O ng Baraq’el na ang ibig sabihin ay "kidlat ng diyos" na posibleng tumutukoy kay Zeus, ang Griyegong bersyon ng Jupiter?

Posible. Ang Baurak Ale ay isa ring pangalan mula sa Aklat ni Job (Barachel).[28] Sa ilang hayag, tinukoy si Joseph Smith bilang Baurak Ale, na ang ibig sabihin ay "Pagpalain ka ng Diyos" sa Hebreo.[29]

The Facts

  • Ang Jupiter talisman ay isang metal na bagay na parang barya na ipinangalan sa Romanong diyos na si Jupiter dahil sa mga simbolo sa barya.

  • Ang pinakaunang salaysay na si Joseph Smith ay may pagmamay-aring Jupiter talisman ay mula noong 1902.

  • Walang mga tala na nagsasabing nagsalita si Joseph Smith tungkol sa anting-anting.

  • Noong 1937, naglabas si Charles Bidamon ng isang bagay na tumugma sa paglalarawan ng anting-anting noong 1902.

  • Binili ni Wood ang “pilak na bagay na pangbulsa” na kilala bilang ang anting-anting mula kay Bidamon noong 1937.

  • Ang Jupiter Talisman ay huling nakita sa koleksiyong pag-aari ng Simbahan ni Wilford Wood noong 1974.

Our Take

Maaaring nakakailang ang ideya na si Joseph Smith ay posibleng may kaugnayan sa mga bagay na tinitingnan natin bilang occult o kakaiba. Si Joseph Smith at ang kanyang mga hayag ay mahalagang bahagi ng mga paniniwala ng mga Banal sa mga Huling Araw. Kung naniniwala siya sa mga bagay na may supernatural na kapangyarihan, gaya ng Jupiter talisman, hindi ba nito naaapektuhan ang kanyang pag-aangking siya ay isang propetang may inspirasyon? Hindi ba magkasalungat ang supernatural na mahika at kapangyarihan ng pagkasaserdote?

Maraming sinaunang Banal sa mga Huling Araw at mga Kristiyano noong ikalabinsiyam na siglo ang walang nakitang salungatan sa pagitan ng kanilang pananampalataya at mga “supernatural” na paniniwala at gawain. Malamang na pag-aari ni Joseph ang agimat, bagaman hindi ito lubos na malinaw sa mga dokumentong tala. Si Joseph mismo ay hindi kailanman sumulat o nagsalita tungkol sa isang agimat ni Jupiter, kaya hindi malinaw kung ano ang kahulugan nito para sa kanya.

Ang pinakamainam na sukatan para malaman kung ano ang mahalaga kay Joseph bilang isang tagapagpahayag ay kung ano ang madalas niyang ituro—ang mga hayag na tinanggap niya mula sa Diyos. Bagama't ang ilan sa mga interes ni Joseph ay maaaring mukhang kakaiba ngayon, maaari tayong umasa sa isang espirituwal na patotoo at sa pananampalataya na si Joseph ay isang propeta ng Diyos.

What's Your Take?

280 characters remaining
These takes are curated for a general audience and may contain minor edits when posted.
Once some Mormonr readers submit their takes, they will appear here. Submit yours above!
Read More Difficult Questions
67 Primary Sources
Footnotes

  • BIOJoseph Smith, Jr.

    Joseph Smith (1805–1844) organized The Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. Born in Sharon, Vermont, he began to experience visions of deity and angels at a young age. One vision featured the Angel Moroni, who revealed the location of gold plates with an account of ancient Americans. He translated this record and published it as The Book of Mormon. He continued to receive revelations throughout his life which serve as the foundation for the Church's doctrine today. He led the Latter-day Saints across the country from New York to Illinois. In 1844, he was martyred while awaiting trial in Carthage, Illinois.

  • BIOJames W. Woods

    James Weston Woods (circa 1801–1886) was born near Boston in Middlesex County, Massachusetts. He was a respected lawyer in Iowa in the 1840s. He provided legal counsel for Joseph and Hyrum Smith in June 1844. Woods gave a detailed description of the events leading up to the martyrdom that was published in Times and Seasons published on July 1, 1844. He died in Steamboat Rock, Iowa.

  • BIOHenry D. Moyle

    Henry D. Moyle (1889–1963) served as a member of the Quorum of the Twelve Apostles and First Presidency. Moyle was born in Salt Lake City and studied law at the University of Chicago and Harvard University. He became an apostle in 1947. Shortly after his appointment, Moyle established the Church's first cattle ranch in Florida. Moyle expanded the Church's building program.

  • BIOJohn Henry Smith

    John Henry Smith (1848-1911) was the son of apostle George A. Smith. John Henry Smith served as an apostle and First Presidency member in the Church from 1880 until his death.

  • BIOCharles Bidamon

    Charles Bidamon (1864–1943) was Emma Smith's adopted son who provided various artifacts attributed to Joseph Smith. His father, Lewis Bidamon, a lieutenant in the Illinois militia, provided assistance to Latter-day Saints while defending themselves against mobs during the 1846 attacks on Nauvoo. Charles Bidamon sold the infamous "Jupiter talisman" to Wilford C. Wood in 1930, who then donated the talisman (and several other items) to the Church.

  • BIOEmma Hale Smith

    Emma Hale Smith (1804–1879) was an early leader in the Church of Jesus Christ of Latter-day Saints. Born in Harmony, Pennsylvania, Emma received a boarding school education in Boston, Massachusetts. She met Joseph Smith in Harmony, Pennsylvania while he was working as a manual laborer and, occasionally, as a treasure-hunter. They married and she followed Joseph Smith throughout his life. Emma served as the first Relief Society President and navigated Joseph Smith's implementation of plural marriage with mixed responses: either supporting or opposing it at various times in her life. After Joseph's death, Emma married Lewis C. Bidamon, a non-Mormon resident of Nauvoo. Later in life, she affiliated with the Reorganized Church of Jesus Christ of Latter Day Saints, later called Community of Christ, where her son Joseph III became president.

  • BIOWilford C. Wood

    Wilford C. Wood (1893–1968) was a Latter-day Saint businessman, book and manuscript dealer, collector, and antiquarian. In addition to dealing in rare books and manuscripts, Wood also worked in acquiring and preserving historical sites, including the original site of the Nauvoo Temple.

  • BIOReed C. Durham

    Reed C. Durham (1930–prsent) served as an administrator for the Church Educational System with terms of service at institutes of religion throughout Utah.

  • BIOLewis Bidamon

    Lewis Bidamon (1806-1891) was the second husband of Emma Hale Smith. Born in Smithfield, Virginia, Bidamon moved to Ohio as an adolescent and later, to Canton, Illinois. He served as a member of the Illinois militia in support of the Latter-day Saints during the conflicts leading to their expulsion from Nauvoo. At the time of his marriage to Emma Smith, he had two previous marriages and five children, one of whom was born out of wedlock. He continued to serve in the Illinois militia during the American Civil War. In 1864, Bidamon fathered an additional child out of wedlock with Nancy Abercrombie, a recent migrant to Nauvoo; Emma Smith raised the child as her own. After Emma Smith died in 1879, Bidamon married Nancy and remained with her until his death in 1891.

  • [1]↩︎

    Si Joseph Smith ay pinaslang bilang martir noong Hunyo 27, 1844. Bandang alas-5 ng hapon, isang mandurumog ang pumasok sa Carthage Jail at binaril sina Joseph at Hyrum, na naging sanhi ng kanilang pagkamatay.

  • [2]↩︎

    Inilathala ni James W. Woods ang listahan sa Times and Seasons.

  • [3]↩︎

    Kabilang sa mga bagay sa listahan ang:

    Isang daan at tatlumpu’t limang dolyar at limampung sentimo na ginto at pilak at resibo para sa saplot, isang gintong singsing sa daliri, isang gintong lalagyan ng panulat at lapis, isang maliit na kutsilyo, isang pares ng sipit, isang sutla at isang katad na pitaka, isang maliit na pitakang pangbulsa na may lamang promissory note ni John P. Green na nagkakahalaga ng $50, at isang resibo ni Heber C. Kimball para sa isang promissory note kay Ellen M. Saunders na nagkakahalaga ng isang libong dolyar, bilang ari-arian ni Joseph Smith.
  • [4]↩︎

    Isinulat ni Henry D. Moyle na may isang lalaking nagpakita sa kanya ng “isang piraso ng metal na natagpuan sa bulsa ng propeta nang mapatay siya” na may nakasulat na pariralang Latin dito.

    Pagkalipas ng dalawang araw, isinulat ni John Henry Smith sa kanyang talaarawan ang katulad na karanasan at kinilala ang lalaki bilang si Charles Bidamon.

  • [5]↩︎

    Inangkin ni Charles Bidamon na mayroon siyang ilang bagay na pag-aari ni Joseph Smith, kabilang ang “isang pilak na piraso para sa bulsa na nasa bulsa ng propeta noong siya ay paslangin.”

    Iniulat ng Improvement Era ang pagbili, at sinabing si Wilford Wood at dalawa pang iba ay pumunta upang suriin ang mga bagay na pag-aari ni Bidamon. Binili ni Wood ang mga ito, kasama ang "pilak na bagay na nasa bulsa" kapalit ng "napakatarungan at katamtamang halaga."

  • [6]↩︎

    Sinabi ni Reed Durham:

    Pagkatapos ng ilang buwang pananaliksik, ang anting-anting, na kasalukuyang nasa Utah, (sa Wilford Wood Collection, D. C. M.) na orihinal na binili mula sa pamilya ni Emma Smith Bidamon, na lubos na napatotohanan ng pamilyang iyon bilang tunay at na pag-aari ni Joseph Smith, ay maaari nang matukoy bilang isang anting-anting ni Jupiter.
  • [7]↩︎

    Sa isang panayam, ipinaliwanag ni Reed Durham:

    “Sana ay naipresenta ko ang ilan sa aking materyal sa ibang paraan,” sagot niya. “Halimbawa, sa kasalukuyan, matapos muling suriin ang aking datos, wala akong nakikitang pangunahing ebidensya na si Joseph Smith ay nagkaroon kailanman ng isang Jupiter talisman. Ang pinagmulan ng komento ko ay isang di-tuwirang huling sanggunian. Galing ito kay Wilford Wood, na sinabihan nito ni Charlie Bidaman, [sic] na sinabihan naman ng kanyang ama na si Lewis Bidaman, [sic] na ikalawang asawa ni Emma at isang di-Mormon na hindi gaanong palakaibigan sa LDS Church. Kaya ang ideya na ang Propeta ay may ganoong talisman ay lubhang kuwestiyonable!”
  • [8]↩︎

    Isang journal entry noong 1902 mula kay Apostol Henry D. Moyle ang nagsabi na bumibisita siya sa Nauvoo kung saan may isang lalaking nagpakita sa kanya ng isang metal na barya na may nakasulat na Latin dito. Sinabi ng lalaki na nasa bulsa ito ng Propeta nang mamatay siya.

  • [9]↩︎

    Dalawang araw matapos ang tala sa journal ni Henry Moyle, itinala ni Apostol John Henry Smith na nagkaroon siya ng kaparehong karanasan at kinilala niya ang lalaki bilang si Charles E. Bidamon.

    Noong 1937, naglabas si Charles E. Bidamon ng isang bagay na tugma sa mga paglalarawan nina Moyle at Smith. Kalaunan, natukoy ito bilang isang Jupiter talisman.

  • [10]↩︎

    Noong 1938, inilarawan ng Royal Numismatic Society ang isang anting-anting ni Jupiter bilang “isang bilog na inukit na anting-anting na yari sa pilak, may butas sa itaas para maisabit” at binanggit ang mga numerong Hebreo at “ang magic square ni Jupiter.”

    Ang Royal Numismatic Society ay nagkakatalogo ng mga bagay tulad ng mga anting-anting, amuleto, talisman, at barya.

  • [11]↩︎

    Halimbawa, ang simbolong kahawig ng "4" ay ang simbolong astrologo ng Jupiter.

  • [12]↩︎

    Ang aklat ni Francis Barrett na may maraming volume ay halo ng pilosopiya, mahika, teolohiyang Kristiyano, at mga tradisyong okulto. Sa dulo ng kanyang unang volume, inilalarawan niya ang mga tanda at simbolo na may kaugnayan sa iba’t ibang planeta, kabilang ang Jupiter, at gumamit siya ng isang diyagram na may mga inskripsiyong tumutugma sa tinutukoy ng Royal Numismatic Society bilang isang "Jupiter Talisman."

  • [13]↩︎

    Inilarawan ito ni Bidamon bilang isang "pilak na bagay na nasa bulsa."

  • [14]↩︎

    Inilarawan ni Wilford C. Wood, na bumili ng anting-anting mula kay Bidamon, ang isang "pilak na piraso para sa bulsa" na may mga "hieroglyphics" na isinalin ni Wood bilang "Gawin Mo akong, O Diyos na makapangyarihan sa lahat." Ang aktuwal na salin ay "Palakasin Mo ako, O Diyos na pinakamakapangyarihan."

    Tumutugma ito sa paglalarawan ng isang Jupiter Talisman ayon sa Royal Numismatic Society.

  • [15]↩︎

    Noong 1937, inilathala ng Improvement Era ang liham ni Charles Bidamon na nagsasabing nasa kanya ang maraming papeles mula kay Joseph Smith, na kalaunan ay napatunayang tunay. Iniulat din niya na mayroon siyang “isang pilak na bagay na pangbulsa na nasa bulsa ng propeta noong siya ay paslangin.”

    Ipinahayag din ni Bidamon na sinabi raw sa kanya ni Emma na dala ni Joseph ang anting-anting nang mamatay siya.

  • [16]↩︎

    Hindi isinama ng abogado ni Joseph Smith ang isang bagay na gaya niyon sa kanyang pahayag tungkol sa kung ano ang dala ni Joseph “sa kanyang katawan” noong panahon ng kanyang pagkamartir.

    Posible na wala lang talaga kay Joseph ang agimat noong panahong iyon o na hindi ito naisama sa listahan ng imbentaryo. Posible rin na nagkamali si Charles at na hindi naman talaga ito pag-aari ni Joseph Smith.

  • [17]↩︎

    Naglathala ang BYU Religious Studies Studies Center ng isang koleksyon ng mga sanaysay tungkol sa “pagkahumaling ni Joseph Smith sa sinaunang mga Amerika, ang pakikipag-ugnayan niya sa Biblia, ang pag-aaral niya ng Hebreo at Griyego, ang pagbabasa niya ng mga apokripang sulating Judio at Kristiyano, at ang gawain niya sa Aklat ni Abraham sa konteksto ng Egyptology noong ika-19 na siglo.”

  • [18]↩︎

    Sinubukan ni Wilford Wood na isalin ang pariralang Latin sa anting-anting, at inakala niyang ang sabi nito ay “Gawin mo ako, O Diyos na makapangyarihan sa lahat.” Ang tamang salin ay “Palakasin mo ako, O Diyos na pinakamakapangyarihan.”

  • [19]↩︎

    Sinabi ni William J. Hamblin, isang historyador na Banal ng mga Huling Araw, na naniniwala siya na malamang pag-aari ni Joseph Smith ang anting-anting. Si Reed Durham, isa pang historyador na Banal ng mga Huling Araw, ay inisip na oo, ngunit pagkatapos ay nagbago ng isip matapos muling suriin ang ebidensya.

  • [20]↩︎

    Noong 1974, pinatunayan ni Reed Durham na ang pilak na pirasong pangbulsa sa koleksiyon ni Wilford Wood ay tumutugma sa tinukoy ng Numismatic Society bilang isang anting-anting ni Jupiter.

  • [21]↩︎

    Ipinahiwatig ni Bidamon na mayroon siyang ilang bagay na may kaugnayan kay Joseph, kabilang ang mga dokumento at pisikal na bagay. Isinulat niya, “Nakita ko ang inyong pabatid sa Nauvoo Independent tungkol sa mga kasulatan ng pagmamay-ari, dokumento, liham, at iba pa, na may kaugnayan kay Joseph Smith, ang Mormon na propeta.”

  • [22]↩︎

    Sinabi ni Bidamon na ang “pilak na bagay sa bulsa” ay nasa katawan ni Joseph noong mamatay siya.

  • [23]↩︎

    Pinatotohanan ni Charles E. Bidamon:

    Ang mga papel na ito ay napasakamay ko sa pamamagitan ni Emma Smith, ang biyuda ng propeta, na pinakasalan ng aking ama, si Major L. C. Bidamon.
  • [24]↩︎

    Si Wilford Wood ay tila kumbinsido sa halaga at pagiging tunay ng Jupiter talisman. Noong 1953, sinabi niya:

    Iniingatan pa rin niya ang isang pirasong pilak na siyang pinakamahalagang pag-aari ni Emma na kinuha mula sa bulsa ng propeta—mula sa kanyang patay na katawan.
  • [25]↩︎

    Sa isyu ng Deseret News noong Hulyo 21, 1937, iniulat na:

    Bukod pa sa manuskrito ng aklat ni Abraham, marami pang ibang kawili-wiling dokumento. Kabilang sa sulat-kamay ni Joseph Smith ang isang writ ng habeas corpus, na inihanda ng propeta habang siya ay nakakulong sa Liberty Jail. Ang isa pa ay ang kasaysayan ng pagkakakulong ni Joseph Smith sa bilangguan, isang facsimile ng aklat ni Abraham, isang imbentaryo ng ari-arian ng propeta, ang kanyang pahayag ng kredito noong Nob. 8, 1839, at isang pagtutol sa pagpapaalis kay Joseph Smith sa pagkabangkarote.

    Isang kahalintulad na listahan ang iniulat sa isyu ng Setyembre 1937 ng Improvement Era.

  • [26]↩︎

    Noong ikalabinsiyam na siglo, mas karaniwan ang paniniwala sa sobrenatural at okulto. Inilarawan ni Aaron C. Willey, sa isang aklat mula 1812, kung gaano kalaganap ang paniniwala sa sobrenatural:

    Tunay na nakakagulat makita kung gaano kalaki ang naging impluwensya ng mga katawa-tawa at mapamahiing paniniwalang ito sa isip ng tao. Tila nanaig ang mga ito, sa mas malaki o mas maliit na antas, sa lahat ng panahon, at sa lahat ng bansa.
  • [27]↩︎

    Iniugnay ni Joseph Smith ang salamangka ng bayan, propesiya, hayag, at iba pang katulad na gawain sa Diyos. Iniulat na tinawag niya ang kanyang batong tagakita na isang kaloob mula sa Diyos, at binanggit din ni Henry Harris na sinabi ni Joseph na natagpuan niya ang kanyang batong tagakita sa pamamagitan ng hayag.

  • [28]↩︎

    Si Elihu, na posibleng kaibigan ni Job mula sa Lumang Tipan, ay anak ni “Barachel na Buzita, sa angkan ni Ram.”

  • [29]↩︎

    Noong 1873, ipinaliwanag ni Orson Pratt na si Joseph Smith ay tinutukoy kung minsan bilang Baurak Ale at sa ibang pagkakataon bilang Enoch:

    At nang ihahayag na ng Panginoon sa mundo ang Aklat ng mga Tipan, inisip na marunong gawin, dahil sa mga pag-uusig ng ating mga kaaway sa Kirtland at sa ilang kalapit na lugar, na ang ilan sa mga pangalan ay dapat palitan, at si Joseph ay tinawag na Baurak Ale, na isang salitang Hebreo; ang ibig sabihin ay pagpalain ka ng Diyos. Tinawag din siyang Gazelum, na isang taong binigyan ng Panginoon ng Urim at Tummim. Tinawag din siyang Enoch.

    Ang ilang bahagi ng Aklat ng mga Kautusan ay tumutukoy sa mga pagbili ng lupa ng Simbahan, at ang layunin ay itago ang mga kasunduang pinansyal na ito upang maiwasan na samantalahin ng mga tao ang Simbahan.